oor veel honden zijn Kerst en Oud & Nieuw helemaal niet gezellig.
Ze zijn luid, onvoorspelbaar en overweldigend.
Vuurwerk, bezoek, eten overal, deuren die constant opengaan — dit alles kan honden in stress of zelfs paniek brengen. Uit veterinaire gedragsstudies blijkt dat angst voor harde geluiden, vooral vuurwerk, extreem vaak voorkomt bij honden en vaak erger wordt als het niet goed wordt begeleid (Riemer, 2019).
Het goede nieuws?
Je kunt veel doen om de feestdagen veiliger en rustiger te maken voor je hond, zonder dwang, zonder gedrag “af te straffen” en zonder te vertrouwen op zogenoemde wondermiddelen.
Waarom de feestdagen stressvol kunnen zijn voor honden
1. Vuurwerk en plotselinge harde geluiden
Honden begrijpen niet waar de knallen vandaan komen of wanneer ze stoppen. Vuurwerk is onvoorspelbaar, hard en begint vaak al dagen vóór Oudjaarsavond.
Onderzoek laat zien dat vuurwerk één van de meest voorkomende triggers is voor angstgerelateerd gedrag bij honden, zoals trillen, zich verstoppen, vocaliseren, ontsnappingspogingen en destructief gedrag (Riemer, 2019; Riemer, 2023).
2. Te veel mensen, te weinig rust
Bezoek, kinderen, deurbel, knuffels en onbekende geuren kunnen honden snel overprikkelen, vooral gevoelige honden of honden die in een appartement wonen zonder rustige plek om zich terug te trekken.
3. Verstoorde routines
Wandelingen, maaltijden en slaaptijden veranderen tijdens de feestdagen. Honden gedijen op voorspelbaarheid. Als die verdwijnt, neemt stress toe.
4. Overal feestelijke gevaren
Chocolade, zoetigheden met xylitol, vette restjes, botten, kabels en decoraties — dierenartsen zien rond Kerst en Oud & Nieuw duidelijk meer vermijdbare noodgevallen (ASPCA; Cornell Riney Canine Health Center).
Oplossing 1: Creëer een échte veilige plek (niet zomaar “een hoekje”)
Veterinaire organisaties zoals de AVMA adviseren om honden toegang te geven tot een rustige, beschermde plek tijdens stressvolle momenten zoals vuurwerk.
Een goede veilige plek bevat:
- Een stille kamer, weg van ramen
- Gordijnen dicht (tegen lichtflitsen)
- White noise, tv of rustige muziek
- Een comfortabel bed of deken met vertrouwde geuren
- Toegang tot water
Veel honden voelen zich extra veilig in een afgesloten, hol-achtig plekje, zoals een afgedekte bench, maar alleen als ze daar al aan gewend zijn. Dwing je hond nooit in een bench.
Handig hierbij:
- Een comfortabel hondenbed of zachte deken
- Eén vertrouwd speeltje (geen compleet nieuw item)
Vertrouwd = kalmerend.
Oplossing 2: Verlaag stress vóórdat het vuurwerk begint
Stress bouwt zich op gedurende de dag. Gedragsspecialisten raden aan om de algehele spanning te verlagen vóór bekende stressmomenten zoals vuurwerk (Riemer, 2023).
Eerder op de dag:
- Maak een langere, rustige wandeling
- Laat je hond veel snuffelen (snuffelen verlaagt spanning)
- Geef de maaltijd eerder als je vuurwerk verwacht
- Mentale activiteit helpt
Zachte verrijking in de vroege avond kan onrust later voorkomen:
- Snackspeeltjes of voerdispensers
- Snuffel- of puzzelactiviteiten
- Rustig interactief spel (trekspel of apport) vóórdat het lawaai begint
Dit is extra belangrijk voor honden die in appartementen wonen.
Oplossing 3: Oudjaarsavond — wat écht helpt
Wel doen:
- Houd je hond binnen
- Sluit ramen en deuren op tijd
- Blijf zelf rustig en normaal, honden lezen jouw emoties
- Laat je hond zelf kiezen waar hij zich het veiligst voelt
Niet doen:
- Geen gedwongen blootstelling aan vuurwerk
- Niet straffen bij trillen, blaffen of verstoppen
- Angstige honden niet alleen laten tijdens het hoogtepunt van het vuurwerk
Moderne gedragswetenschap bevestigt dat het troosten van een bange hond angst niet versterkt. Angst is een emotionele reactie, geen aangeleerd gedrag (Riemer, 2023).
Oplossing 4: Kalmerende ondersteuning
Veterinaire richtlijnen adviseren bij geluidsgerelateerde stress een gecombineerde aanpak:
omgeving + gedragsbegeleiding + eventueel kalmerende ondersteuning (Riemer, 2023).
Anti-stress pasta of kalmerende supplementen
Kalmerende pasta’s of supplementen kunnen voor sommige honden ondersteunend zijn tijdens voorspelbare stressmomenten zoals Oudjaarsavond.
Best practice:
- Volg de instructies op de verpakking zorgvuldig
- Test het eerst op een rustige avond
- Combineer altijd met een veilige plek, white noise en verrijking
- Overleg met je dierenarts als je hond gezondheidsproblemen heeft of medicatie gebruikt
Deze producten zijn geen wondermiddel, maar kunnen helpen om de scherpe randjes van stress te verminderen als je ze realistisch en doordacht inzet (BSAVA).
Oplossing 5: Voorkom veelvoorkomende feestdagen-ongelukken
Dierenartsen geven aan dat veel noodgevallen rond de feestdagen te voorkomen zijn.
Voeding buiten bereik houden:
- Chocolade
- Xylitol (in snoep, kauwgom en bakproducten)
- Vette restjes
- Gekookte botten
- Alcohol, druiven, rozijnen, ui en knoflook
Vraag gasten om je hond niets te geven — zelfs kleine hoeveelheden kunnen gevaarlijk zijn.
Decoratie & huishouddo’s:
- Beveilig kabels en kerstverlichting
- Vermijd slingers, linten en kleine ornamenten
- Houd cadeaupapier en verpakkingen uit de buurt
- Let op seizoensplanten zoals kerstster en maretak (ASPCA)
Extra tips voor stads- en appartementhonden
- Laat je hond eerder op de middag uit op Oudjaarsdag
- Controleer of halsband en tuig goed passen
- Check ID-penning en microchipgegevens
- Vermijd balkons tijdens vuurwerk
Dierenwelzijnsorganisaties melden dat veel honden tijdens vuurwerk weglopen door paniek. Voorkomen is hier echt cruciaal (AVMA).
Wanneer contact opnemen met je dierenarts
Praat vóór Oudjaarsavond met je dierenarts als je hond:
Heftig in paniek raakt of probeert te ontsnappen
Zichzelf verwondt tijdens vuurwerk
Niet tot rust komt nadat het lawaai stopt
Vooruit plannen geeft je veel meer opties dan last-minute stress.
Bronnen & veterinaire referenties
-
Riemer, S. (2019). Effect of fireworks on dogs. PLOS ONE
-
Riemer, S. (2023). Treatment options for noise fears in dogs (review)
-
AVMA – Fireworks and pets
-
ASPCA Animal Poison Control – Holiday hazards
-
BSAVA – Canine behaviour and noise sensitivity
-
Cornell Riney Canine Health Center – Holiday pet safety
