In 1972 introduceerden de Zomerspelen in München Waldi, officieel erkend als de eerste Olympische mascotte in de geschiedenis. Zijn introductie markeerde een structurele verandering in de Olympische communicatie: een verschuiving van abstracte symbolen naar karakter-gedreven storytelling (International Olympic Committee, 1972; Toohey & Veal, 2007).
Alle onderstaande feiten zijn gedocumenteerd, verifieerbaar en academisch onderbouwd.
1. Waldi was de eerste officiële Olympische mascotte
Waldi werd officieel geïntroduceerd voor de Zomerspelen van München 1972 en was daarmee de eerste mascotte die formeel werd goedgekeurd door het Internationaal Olympisch Comité. Eerdere Olympische Spelen kenden soms informele figuren, maar geen daarvan had een officiële status (IOC, 1972; Wikipedia contributors, 2024).
2. Waldi werd ontwikkeld binnen het Olympisch ontwerpprogramma onder leiding van Otl Aicher
De visuele identiteit van München 1972 stond onder leiding van de Duitse grafisch ontwerper Otl Aicher. Zijn team ontwikkelde Waldi als onderdeel van een samenhangend ontwerpsysteem dat ook pictogrammen, typografie en bewegwijzering omvatte (Aicher, 1972; Burke, 2018).
Waldi was daarmee geen op zichzelf staande illustratie, maar een integraal onderdeel van een allesomvattende visuele strategie.
Ontwerp: Otl Aicher © Florian Aicher, HfG-Archiv / Museum Ulm, IOC
3. De mascotte was gemodelleerd naar een echte teckel
De verhoudingen van Waldi waren gebaseerd op een echte langharige teckel met de naam Cherie von Birkenhof, die tijdens de ontwerpfase als referentie diende (Winschermann, 1972; Wikipedia contributors, 2024).
Deze directe koppeling aan een bestaand dier droeg bij aan de herkenbare anatomie van de mascotte.
4. De keuze voor een teckel had culturele redenen
De teckel is een Duits hondenras en was in Beieren breed bekend bij de lokale bevolking. Hedendaagse documentatie bevestigt dat het ras werd gekozen vanwege herkenbaarheid en nationale relevantie, en niet vanwege abstracte symboliek (IOC, 1972; Toohey & Veal, 2007).
5. Waldi’s kleuren volgden het officiële kleurenpalet van München 1972
Waldi’s gestreepte lichaam bestond uit blauw, groen, geel en oranje, kleuren die rechtstreeks afkomstig waren uit het officiële Olympische ontwerpsysteem. Zwart en rood werden bewust vermeden in het merendeel van de visuele uitingen van München 1972 om associaties met het recente Duitse verleden te vermijden (Aicher, 1972; Burke, 2018).
6. Het marathonparcours was ontworpen in de vorm van Waldi
De officiële kaart van het marathonparcours tijdens de Spelen van 1972 was bewust vormgegeven als de contouren van een teckel. De start bevond zich ter hoogte van de “kop” en de finish vond plaats in het Olympisch Stadion nabij de “staart” (IOC, 1972; Athletics Technical Report, 1973).
Deze keuze is terug te vinden in officiële planningsdocumenten en kaarten uit die periode.
7. Waldi-merchandise werd op grote schaal geproduceerd
De organisatie van de Olympische Spelen in München verleende 50 licenties voor de productie van Waldi-merchandise, elk met een minimale licentievergoeding van 245.000 Duitse mark. Historische gegevens tonen aan dat wereldwijd meer dan 2 miljoen producten met Waldi-afbeelding werden verkocht, waaronder knuffels, pins, posters en stickers (Insidethegames.biz, 2022).
Dit maakt Waldi tot een van de vroegste voorbeelden van grootschalige, mascotte-gedreven evenementmerchandising.
Referenties
Aicher, O. (1972). Das Erscheinungsbild der Olympischen Spiele München 1972. München: Otto Maier Verlag.
Athletics Technical Report. (1973). Athletics at the Games of the XX Olympiad Munich 1972. München: Organising Committee for the Games of the XX Olympiad.
Burke, C. (2018). Otl Aicher: Designer, Typographer, Philosopher. Londen: Hyphen Press.
International Olympic Committee (IOC). (1972). Official Report of the Organising Committee for the Games of the XX Olympiad Munich 1972. Lausanne: IOC.
Insidethegames.biz. (2022). Waldi, the first Olympic mascot, turns 50.
Toohey, K., & Veal, A. J. (2007). The Olympic Games: A Social Science Perspective (2e ed.). Wallingford: CABI.
